Odczytano pierwsze ludzkie genomy z czasów zielonej Sahary

3 kwietnia 2025, 06:40

Obecnie Sahara to jeden z najbardziej suchych regionów naszej planety. Jednak nie zawsze tak było. W okresie wilgotnym, który miał miejsce 14 500 – 5000 lat temu, Sahara była zieloną sawanną. W takich warunkach DNA rzadko zostaje zachowane, więc mamy ograniczone informacje o historii genetycznej i demograficznej tego regionu. Jednak międzynarodowemu zespołowi naukowemu udało się pozyskać DNA z naturalnie zmumifikowanych szczątków dwóch kobiet sprzed 7000 lat, które zachowały się w kolebie skalnej Takarkori w południowo-zachodniej Libii.



Nauka o niezawodności: dlaczego jedne laptopy żyją 3 lata, a inne 10

15 czerwca 2026, 10:48

Każdy, kto kupił kiedyś laptopa za tysiąc złotych z marketu i patrzył, jak po dwóch latach rozpada się w rękach — pęka zawias, wypadają klawisze, bateria puchnie — zadawał sobie to pytanie. I każdy, kto widział dziesięcioletniego ThinkPada, który po przejściu przez trzech właścicieli wciąż pracuje bez zarzutu, zadawał sobie pytanie odwrotne. Dlaczego pozornie podobne urządzenia — ten sam procesor, podobny ekran, zbliżona masa — mają tak dramatycznie różną żywotność? Odpowiedź nie leży w magii ani w marketingu. Leży w inżynierii niezawodności — dziedzinie nauki, która zajmuje się przewidywaniem, mierzeniem i projektowaniem trwałości urządzeń. I która wyjaśnia przy okazji, dlaczego rynek używanego sprzętu biznesowego ma solidne, naukowe podstawy.


Czy czułeś się kiedyś śledzony?

21 września 2006, 15:09

Naukowcom przypadkowo udało się wywołać uczucie bycia śledzoną u chorej z padaczką. Zrobili to poprzez stymulację elektryczną lewej półkuli mózgu.


Czy mózg to twór polityczny?

10 września 2007, 10:51

Pokaż mi, jak działa twój mózg, a powiem ci, na kogo będziesz głosował. Rozwiązanie wydaje się zbyt łopatologiczne, by mogło być prawdziwe, okazuje się jednak, że mózgi amerykańskich konserwatystów i liberałów (socjaldemokratów - według standardów europejskich) naprawdę funkcjonują inaczej...


Przewiduje i słowo, i znaczenie

16 września 2008, 09:08

Zanim usłyszymy ostateczne brzmienie wyrazu, nasz mózg rozważa wszystkie możliwe słowa i ich znaczenie.


Rejon przestrzeni osobistej

31 sierpnia 2009, 11:00

Znaleziono obszar mózgu, który odpowiada za odczucie przestrzeni osobistej. Dokonali tego badacze z California Institute of Technology (Caltech).


Dziura w chmurach

Kto nam robi dziury w chmurach?

2 lipca 2010, 13:28

Czasami można obserwować dziwne zjawisko meteorologiczne: idealnie okrągłe dziury, czy też tunele w chmurach. Zdjęcia pojawiały się nawet na czołówkach gazet. Fenomen ten przez wiele lat zadziwiał i rodził różne domysły. Niektórzy „obwiniali" o to samoloty. Jak się okazało: słusznie.


Sensacyjne odkrycie w kolumbijskiej dżungli

30 maja 2011, 10:02

Na początku maja w Kolumbii dokonano sensacyjnego odkrycia gryzonia, którego dawno temu uznano za wymarłego. Wyglądające jak czerwony szczur zwierzę z gatunku Santamartamys rufodorsalis ostatnio widziano w... 1898 roku.


Pijawki pomagają śledzić rzadkie gatunki

24 kwietnia 2012, 06:02

Pijawki miesiącami przechowują krew swoich ostatnich ofiar. Ich oszczędność docenili naukowcy, którzy dzięki tym swoistym magazynom DNA mogli zidentyfikować obszar występowania zagrożonych gatunków.


Droga Mleczna pomaga toczyć kulkę

25 stycznia 2013, 07:15

Afrykańskie skarabeusze z gatunku Scarabaeus satyrus do wyznaczania swojej trasy wykorzystują... Drogę Mleczną. Zwierzęta toczą swoje kulki z gnoju utrzymując przy tym obrany kurs dzięki obiektom widocznym na niebie. Już od pewnego czasu było wiadomo, że skarabeusze korzystając z pozycji Słońca i Księżyca. Zaobserwowano jednak, że nawet w pogodne bezksiężycowe noce nie zbaczają z obranej drogi


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk